INTERVIEW OVER ROL VVD IN WS AA EN MAAS
's-Hertogenbosch, 20 oktober 2017

Onlangs kreeg ik een aantal vragen van een student die met een scriptie over het bestuur en de taken van het waterschap Aa en Maas bezig was. Hij wilde de visie van de VVD op een aantal aspecten weten. Omdat deze vragen wellicht bij meer mensen leven, vermeld ik hieronder de 5 vragen en antwoorden.

1. Waarmee onderscheidt de VVD zich van de andere waterschapspartijen in waterschap Aa en Maas? En zijn er wel
    echt verschillen, niemand wil immers een overstroming?

Om met het laatste te beginnen, nee natuurlijk wil niemand een overstroming. De vraag is echter 'hoe maak je de kans daarop zo klein mogelijk én als het dan tóch gebeurt hoe beperk je de schade?'

Dan nog een opmerking over het begrip 'waterschapspartij': De VVD is géén waterschapspartij als daarmee '...een partij die is gericht op of opgericht voor het functioneren in een waterschap...' wordt bedoeld. Die zijn er ook: Alge-mene Waterschaps Partij en Water Natuurlijk om de twee bekendste te noemen. Beide zijn ook vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur van Aa en Maas.

De VVD is een brede politieke vereniging die is opgericht om het liberale gedachtengoed op zo veel mogelijk plaatsen en zo sterk mogelijk invloed te geven op het openbaar bestuur. Dat geldt dus óók voor de waterschappen. Overigens zijn er natuurlijk geen méér of minder 'liberale dijken of beken'; net zoals er in een gemeente geen liberale of socialistische fietspaden of sporthallen bestaan.

Hét grote verschil tussen waterschap en gemeente of provincie is de begrensde taak met bijbehorend belastinggebied voor de waterschappen en de in principe onbegrensde taken voor een gemeente en provincie: die kunnen (binnen kaders die er in de verschillende wetten zijn gesteld) op allerlei gebieden activiteiten ontwikkelen of het juist niet doen. Die kunnen meer keuzes maken.

Een waterschap is een functionele organisatie met een vrij nauwkeurig beschreven en daarmee gelimiteerd taken-pakket. Ook dat speciale belasting gebied is zeer nauwkeurig en gedetailleerd door de wetgever gereglementeerd. Het waterschap kan slechts in zeer beperkte mate in de belasting-berekening en besteding van de opbrengst verschillen aanbrengen.

Hiermee zijn we overigens ook bij één van de antwoorden op de vraag. Binnen het takenveld van een waterschap kan het bestuur sturen met twee instrumenten: geld en doelen. De partijen in het Algemeen Bestuur verschillen in het gebruik van die twee instrumenten. Het begint al met de vraag is het doel 'belangrijker' dan het geld?

Kortom, om het eens 'kort door de bocht' te zeggen: De VVD zal altijd trachten de doelen te bereiken binnen vooraf afgesproken financiële grenzen. Die financiën moeten opgebracht worden door burgers en bedrijven en aan de lastendruk is een grens. Óók op financieel terrein moeten burgers en bedrijven hun eigen keuzes kunnen blijven maken.

2. Hebben de meningsverschillen van de partijen uiteindelijk ook invloed op het daadwerkelijke beleid dat de ambtena-
    ren uitvoeren?

Natuurlijk heeft de mening van het Algemeen Bestuur die invloed. Let wel, dat is iets anders dan de invloed van meningsverschillen tussen partijen. Een organisatie als een waterschap is als een supertanker: sturen heeft een zeer trage invloed op de koers; scherpe bochten of koersverleggingen zijn vrijwel uitgesloten.

Na de verkiezingen onderhandelen de partijen over een gezamenlijk programma voor de nieuwe vier jaar. In die onderhandelingen over een dergelijk beleidsprogramma wordt over elk doel en/of financieel kader stevig 'geknokt'.

Mijn fractie bijvoorbeeld is -- en het zal je niet verbazen -- zeer gelukkig met het zéér strakke financieel kader dat deze periode in het beleidsprogramma staat en het Dagelijks Bestuur beperkt in de keuzes dienaangaande.

3. In het verkiezingsprogramma van de VVD staat dat vrijheid voor ondernemers belangrijk is. Kunt u voorbeelden
    noemen van manieren waarop het waterschap voor vrijheid voor ondernemers zorgt?

Bij de beantwoording van de eerste vraag heb ik hier al iets over gezegd, maar het gaat natuurlijk breder en verder. Het inrichten van het watersysteem heeft een enorme invloed op de mogelijkheden van bijvoorbeeld agrariërs. Andersom heeft de landbouw invloed op de waterkwaliteit. Daar ligt dus een spanningsveld. De VVD zal dus altijd waken dat er voor bedrijven een maximale vrijheid blijft, vanzelfsprekend begrensd door veiligheids- en kwaliteitseisen die voor iedereen gelden.

Het argument dat een bepaalde ingreep in het systeem 'er zo mooi uit gaat zien' is voor ons dus niet doorslaggevend. Oók ingrepen ten bate van 'natuurdoelen' zullen voor ons altijd in evenwicht moeten zijn met de directe gevolgen voor burgers en bedrijven.

4. Uw partij vertelt in het verkiezingsprogramma over klimaatadaptie, maar hoe staat de VVD tegenover het tegengaan
    van klimaatverandering, zoals bijvoorbeeld klimaatneutraliteit van het waterschap? Wanneer dit positief is, kunt u
    concrete voorbeelden noemen van klimaatbeleid dat uw partij steunde?


De VVD-fractie heeft een motie gesteund waarin het Dagelijks Bestuur wordt gevraagd een Plan van Aanpak uit te werken waarin wordt bekeken of en hoe het waterschap in 2025 klimaatneutraal kan worden. Een sprekend voorbeeld in dit verband is de renovatie van de Rioolwaterzuivering Den Bosch. Hier gaan met de moderne techniek grondstoffen en energie uit het afvalwater gehaald worden.

Het resultaat zal bijvoorbeeld zijn dat er biogas gewonnen gaat worden waarop de Afvalstoffendienst van de gemeente 's-Hertogenbosch alle vuilnisauto's kan gaan laten rijden én er nog voldoende is om de Heineken Brouwerij gas te gaan leveren.

De overeenkomst met de Afvalstoffendienst is tweezijdig: wij leveren hun autobrandstof en zij leveren het waterschap 'restwarmte' die we kunnen gebruiken voor het optimaliseren van het reinigingsproces. Deze voorzieningen zijn natuurlijk duurder dan een 'kale' afvalwaterreiniging.

De VVD-fractie heeft steeds bij elke stap/beslissing vóór gestemd.

5. Klopt het dat de VVD liever aan dijkverhoging doet in plaats van het verbreden van de waterlopen? En dat de VVD
    liever kunstmatig water stuurt in plaats van natuurlijke sturing? En zo ja, waarom?

Jouw in de vraag opgenomen stelling klopt niet. De stelling dat er een keuze is tussen dijkverhoging en het verbreden van de waterlopen is in deze eenvoud onjuist. In de meeste gevallen zal het een kwestie van beide zijn!

Wél is het juist dat -- naar onze mening -- niet overal het verbreden van de waterloop 'zo maar kán'. Er zullen altijd in de omgeving van zo'n waterloop ook andere belangen spelen. De gronden langs de waterloop hebben functies en eigenaren (!) en ook die belangen moeten worden meegewogen. Het spijt me dat ik het antwoord moet nuanceren in plaats van een simpel 'ja' of 'nee'.

Ook je stelling over dat kunstmatig water sturen komt me vreemd voor. Een deel van het antwoord is het zelfde als hiervoor: er is geen sprake van een duidelijke 'of/of'.

Het door jou genoemde 'verbreden' van de waterlopen behelst in de meeste gevallen het zogenaamde 'meanderen'. Dat wil zeggen dat het vroegere 'slingerpatroon' weer wordt gereconstrueerd. De bedoeling hiervan is dat daardoor (onder andere) het waterniveau op een meer natuurlijke manier wordt geregeld en beheerst. Dat kan vaak voor heel goede resultaten zorgen.

Maar, ook hier geldt dat we wél waakzaam moeten zijn en niet 'zo maar' de nu functionerende stuwen moet weghalen. Een mooi voorbeeld hiervan is de reconstructie van de Tovensche Beek. In een prachtig gebied is die beek in vroeger jaren 'gekanaliseerd'. Naar de maatstaven van nu willen we dat weer zo veel mogelijk zijn natuurlijke karakter terug geven.

De realiteit van nú is echter dat er in dat gebied óók agrariërs met gronden en dus belangen zijn. In het voorbereidingsproces lukte het niet om met die omgeving 'on speaking terms' te blijven. Kort door de bocht gezegd: de boeren geloofden niet dat door de reconstructie het gevaar van wateroverlast op hun landerijen niet zou toenemen. Er is toen op ons initiatief een commissievergadering ter plekke georganiseerd waarin de boeren én de deskundigen van het waterschap uitgebreid de gelegenheid kregen hun visies naar voren te brengen.

Het interessante van die Tovensche Beeks is dat ie over een betrekkelijk korte afstand een betrekkelijk groot hoogte verschil heeft. Dat geeft op allerlei punten kansen en bedreigingen. Uiteindelijk is besloten het plan tóch uit te voeren, maar hebben wij een amendement (aanvulling op het formele besluit) gemaakt waarin wordt gesteld dat een aantal cruciale stuwen blijft maar in slapende toestand wordt gehouden totdat in de praktijk is bewezen dat ze, óók bij erg hoog water, niet meer nodig zijn om het water te beheersen.

Met deze oplossing konden zowel de boeren als de deskundigen 'leven' en functioneert de gereconstrueerde beek (tot nu toe) naar behoren.

Johan van Miltenburg
Fractievoorzitter VVD Aa & Maas
Tel.: 073-6235311 / 06-53408572
Stuur me een mail