ALGEMENE BESCHOUWINGEN BIJ DE BEGROTING 2016
's-Hertogenbosch, 20 november 2015

Ook de VVD-fractie wil het college graag complimenteren met de kwaliteit van de voorliggende stukken. De beantwoording van de vragen en de informatieverstrekking naar aanleiding van de commissiebehandeling is prima. De VVD-fractie wil in deze Algemene Beschouwing enkele onderwerpen van de begroting en het Bestuursakkoord in onderling verband bespreken.

Met het vaststellen van het bestuursakkoord hebben we ons als Algemeen Bestuur én het Dagelijks Bestuur onze uitvoerders op pad gestuurd met een 'hell of a job': binnen een strak financieel kader de doelen van het WaterBeheerPlan maximaal realiseren. Dat dwingt tot het maken van keuzes en dat is goed!

Het dwingt óók tot het 'sober en doelmatig' uitvoeren van de projecten
Dat geldt overigens niet minder voor onze eigen activiteiten. De VVD-fractie was én ís voor een sobere eindejaarbijeenkomst. De keren dat we gewoon hier in ons eigen restaurant een gezellig hapje hebben gegeten na de laatste AB-vergaderingen, was de catering uitstekend verzorgd. Maar goed, de meerderheid in dit AB vindt blijkbaar dat het beter en anders moet.

Maar nu weer terug naar 'sober en doelmatig' als doelstelling in het beleid. Onze fractie heeft in de commissievergadering regelmatig gesproken over de wens in alle voorstellen duidelijk het onderscheid te kunnen zien tussen 'NEED TO HAVE' en 'NICE TO HAVE'. Met andere woorden: welk onderdeel van het voorstel is noodzakelijk omdat het onderdeel van onze opgave uitmaakt (dat is dus het deel 'need to have') en welk onderdeel van het voorstel is wenselijk omdat we bijvoorbeeld tegen geringe meerkosten een wens kunnen invullen (nice to have). Dat kunnen dan ook nog wensen van derden zijn, zoals bijvoorbeeld gemeenten of provincie, maar óók landeigenaren, natuurorganisaties of bedrijventerreinen.

Ik zal nog eens herhalen waarom dit voor de VVD-fractie zo van belang is. Wij zijn van mening dat we als Algemeen Bestuur zijn ingehuurd om integrale afwegingen te maken; we kunnen een euro maar één keer uitgeven en zullen ons dan ook met name moeten focussen op de kerntaken van het waterschap.

Wij verwachten voor deze integrale afweging door het DB te worden gefaciliteerd in een specifiek daartoe geschreven voorstelformat. De VVD-fractie vindt het van groot belang dat we in één oogopslag die integrale afweging kunnen maken en dus noodzaak en wens van elkaar kunnen scheiden. Laat het helder zijn dat de VVD-fractie voor alle nieuwe voorstellen verwacht dat het DB gehoor zal geven aan deze oproep.

Ook de motie Meststoffenwetgeving en -lozing doet een oproep aan het college. Het deed de VVD-fractie goed dat tijdens de voorbereiding van deze begrotingsbehandeling de fractie Geborgden het initiatief nam om extra aandacht te vragen voor de problematiek van de ongewenste stoffen in gezuiverd afvalwater. De VVD-fractie heeft daar, óók in de vorige periode, meermaals haar zorgen over uitgesproken. Het was een genoegen om nu aan deze gezamenlijke motie te kunnen meewerken.

Tempo waarin projecten worden uitgevoerd
De voorliggende begroting laat zien dat er bij de uitvoering van de verschillende programma's (Veilig en bewoonbaar, Voldoende water en 'n robuust watersysteem, Gezond en natuurlijk water en Schoon water) verschillen zijn in de mate en snelheid waarin de resultaten geboekt worden. De VVD-fractie acht dat verklaarbaar.

Zo zijn er verschillen in de mate waarin het waterschap (mede-) afhankelijk is van de activiteiten van derden: gemeenten, provincie, planning en uitvoering HWBP. Dat maakt dat we niet in de val moeten trappen door te constateren dat er een of ander onderdeel te weinig of te veel aandacht krijgt. De VVD-fractie heeft er vertrouwen in dat het DB, binnen de door het AB gestelde kaders, inzet op het maximaal haarbare in élk programma, zonder dat er één programma onderbelicht blijft.

Daarom kan de VVD-fractie er mee leven dat enerzijds de dijken nu niet worden opgehoogd en dat die activiteit vanaf 2017 in onderzoek en 4 jaar later pas in uitvoering komt. En anderzijds de in 2014 en 2015 geplande projecten (op het vlak van natuur, en de deels nog onuitgevoerde projecten) doorgeschoven worden naar opvolgende jaren zonder dat dit tot verdere ophoging van de taakstelling leidt.

De VVD-fractie heeft voldoende vertrouwen in het DB en rekent op de inzet van alle portefeuillehouders om daar waar het kan projecten 'in de startblokken te hebben liggen' om kansen die zich voordoen maximaal uit te nutten.

Één van de activiteiten, waarin we vóór lijken te lopen op de planning is het baggeren. In de commissie heeft mijn fractie daar aandacht voor gevraagd en in de Memorie van antwoord heeft het DB toegelicht dat de versnelling onderdeel is van de algemene versnelling om in de periode 2016-2021 een geleidelijk verloop van de kostenontwikkeling te bewerkstelligen. Dat is een argument waar de VVD-fractie iets mee kán!

Aangekondigd wordt dat in de kredietaanvraag van begin volgend jaar de kostenprognose en de km-prognose voor de periode 2016-2021 inzichtelijk worden. De VVD-fractie gaat ervan uit dat dan ook duidelijk wordt hoe bij dit onderdeel het verband tussen de begroting 2016 en 2017 gezien moet worden.

Vervolg geven op de commissiebehandeling
In de commissie hebben we, naast het baggeren, nog enkele zaken meer aangekaart en een goede reactie van het DB ontvangen. Één daarvan was de meerlaagse veiligheid. In het antwoord zegt het DB dat het waterschap zelf geen evacuatieplannen opstelt, maar dat dit juist een taak is van de betrokken veiligheidsregio en dat het waterschap het waterbeeld op basis van gesimuleerde dijkdoorbraak overlegt aan de VR en deze van overige info
voorziet.

Ook wordt aangekondigd dat het generiek evacuatieplan bij de VR op basis van nieuwe inzichten in 2016 zal worden herzien. Mijn fractie gaat ervan uit dat het waterschap bij het opstellen daarvan niet alleen wacht of het er bij betrokken wordt, maar zo nodig binnen de Veiligheidsregio hier het voortouw zal nemen.

Enkele kanttekeningen bij de financiële kaders
Voor ik ga afronden met nog wat opmerkingen over de financiële kaders (we hebben het per slot van rekening over het vaststellen van een begroting en het bepalen van de hoogte van de lasten voor burgers en bedrijven) nog één onderwerp dat we in de commissie aanhangig hebben gemaakt: de kwijtschelding voor zelfstandigen. Op de eerste plaats danken we het college voor de uitgebreide en zéér informatieve memo die we over dit onderwerp hebben ontvangen. Het is ons duidelijk: hier moeten we niet aan beginnen!

Máár - het is ongetwijfeld niet de bedoeling van het DB geweest - voor de VVD-fractie toont deze memo óók aan dat we, in navolging van andere waterschappen, héél die kwijtschelding niet zouden moeten willen Bescherming van de armoedegrens is géén taak van een waterschap!

Indien er mensen zijn die door de waterschapslasten in betalingsproblemen komen, zijn andere overheden (gemeenten en rijk) prima in staat dat op te lossen. Kwijtschelding van waterschapslasten is het verplaatsen van die lasten naar anderen; de enige plaats waar dat thuishoort is het algemene belasting- en uitkeringsbeleidsterrein.

Zoals ik aangaf, zal ik tot slot nog wat nader ingaan op de financiën en meer speciaal op het financiële kader. De VVD-fractie heeft een en andermaal betoogd dat het waterschap zou moeten werken met 'tariefgedekte kosten' en niet met 'kostendekkende tarieven'. In het bestuursakkoord staat nu de afspraak: Het streven is om de totale netto kosten (voor personeel, goederen en diensten en voor kapitaallasten samen) in de periode 2015-2019 niet meer te laten stijgen dan het totale inflatieniveau over die periode.

Niet voor niets staat er direct ná: dat er gestuurd zal worden door bij de begrotingsbehandeling de lastenstijging voor enig jaar in principe te beperken tot maximaal de stijging van het consumenten prijsindexcijfer (CPI) zoals die aan het einde van het tweede kwartaal, voorafgaand aan de begrotingscyclus door het CBS bekend wordt gemaakt. De VVD-fractie heeft hier geen discussienotitie voor nodig, immers het staat er klip en klaar: het CBS-cijfer. Punt.

Juist door langs deze weg de kostenontwikkeling van het waterschap te beheersen is het haalbaar, doelen te bereiken en tóch de lasten voor de burgers zo min mogelijk te doen stijgen. Ambities zijn goed als punt op de horizon, maar 'we staan als waterschap met onze poten in de bagger'. Met andere woorden, als we onze ambities willen nastreven zonder rekening te houden met de - soms harde - werkelijkheid ligt het gevaar op de loer wéér de rekening bij die toch al zwaar belaste burgers en bedrijven te leggen.

Deze begroting laat zien dat het kán!

Namens de fractie: Johan van Miltenburg
Fractievoorzitter VVD Aa & Maas
Tel.: 073-6235311 / 06-53408572
Stuur ons een mail